اندازه گیری وزن مخصوص روغن
وزن مخصوص:
ازلحاط تئوری ممکن است چگالی خاصیت فیزیکی مهمی نباشد اما از لحاظ اقتصادی،بسیار مهم است.زیرا محموله های روغن بر اساس وزن فروخته شده اما بر اساس حجم انذازه گیری می شوند و رابطه ی این دو نیز توسط چگالی یا وزن مخصوص تعریف می شود.این پارامتر برای تمامی روغن ها یکسان نبوده و به ترکیب اسید چرب،ترکیبات کم مقدار موجود در روغن وهمچنین دما بستگی دارد.
1- وزن مخصوص : وزن مخصوص نسبت وزن حجم معینی از یک جسم به وزن هم حجم آن آب مقطر در دماي 25 درجه سانتیگرادمی باشد .
عوامل موثر در وزن مخصوص روغن :
1- با افزایش وزن مولکولی یا طول زنجیره مولکولی اسیدهاي چرب ، وزن مخصوص کم می شود .
2- با افزایش درجه اشباعیت ، وزن مخصوص کاهش می یابد .
3- با افزایش دما ، وزن مخصوص کم می شود .
4- اکسیداسیون روغن وزن مخصوص را زیاد می کند .
*جهت تعیین وزن مخصوص از روش پیکنومتري استفاده می شود .
استاندارد وزن مخصوص تعدادی از روغن ها:
|
نوع روغن |
زیتون |
سبوس برنج |
سویا |
پنبه دانه |
افتابگردان |
کنجد |
|
وزن مخصوص |
92/0- 91/0 |
92/0- 91/0 |
0.9175 |
0.9170 |
0.9200 |
0.9180 |
پیکنومتر:
پیکنومتر ظرفیست با حجم مشخص برای اندازه گیری دانسیته مایعات و جامدات.درب پیکنومتر دارای سوراخی برا ی خروج مایعات اضافی است. حجم پیکنومتر معمولا با سه رقم اعشار بر روی بدنه آن مشخص شده است. همچنین بر روی گلو و درب پیکنومتر عددی حک شده است. این دو عدد مشابه برای آن است که درب پیکنومتر با پیکنومتر های دیگر جابجا نشود. بدیهی ست در صورتیکه درب پیکنومتر جابجا شده باشد حجم حک شده بر روی بدنه پیکنومتر از درجه اعتبار ساقط است.
|
مقدمه: وزن مخصوص، نسبت دانسیته یک ماده به دانسیته آب هم وزن خودش می باشد به همین خاطر بدون واحد و بعد است. وزن مخصوص روغن شاخص مناسبی است برای شناسایی وارزیابی نوع روغن و به علاوه برای شناسایی تقلب در روغن از این فاکتور استفاده می شود . برای اندازه گیری وزن مخصوص روغن از پیکنومترpyk nometer) استفاده می شود که پیکنومتر وسیله ای است برای تعیین چگالی وضریب انبساط یک مایع، متشکل از یک ظرف شیشه ای مدرج که گنجایش حجم معینی از یک مایع را در دمای معینی داشته باشد با توزین ظرف پر از مایع در دماهای مختلف تغیرات چگالی، ودر نتیجه انبساط ظاهری مایع را می توان معین کرد. |
روش اجرای آزمون : ابتدا وزن پیکنومتر خالی را با ترازو بدست می آوریم . باید توجه داشته باشیم که وزن پیکتومتر را به همراه درب آن اندازه میگیریم.سپس بوسیله یک پیپت پوآر دار روغن را به پیکنومتر منتقل کرده تا پیکنومتر از روغن پر شود سپس درب پیکنومتر را گذاشته تا روغن اضافی از پیکنومتر خارج شود و بعد روغن دور پیکنومتر را تمیز کرده و وزن آنرا بدست می آوریم .
بار دیگر پیکنومتر را با آب مقطر پر کرده سپس در ب پیکنومتر را گذاشته تا آب اضافی از پیکنومتر خارج شود و بعد آب دور پیکنومتر را تمیز کرده و وزن آنرا با ترازو بدست می آوریم .
برای بدست آوردن وزن مخصوص روغن از رابطه زیر استفاده می کنیم .
وزن پیکنومترخالی ـ وزن پیکنومترپر از آب / وزن پیکتومترخالی ــ وزن پیکنومتر پر از روغن= SG
ما در آزمایشگاه، وزن مخصوص روغن پخت و سالاد را به شرح ذیل بدست آوردیم:
وزن پیکتومتر خالی = 23.91
وزن پیکنومتر پر از روغن = 65.69
وزن پیکنومتر پر از آب = 69.43
وزن مخصوص روغن پخت و سالاد = 0.91